Mái Nhôm Cách Nhiệt Bền Được Bao Lâu?

Bạn sẽ gặp nhiều nơi ghi “bền 20 năm”, “bền 50 năm”. Con số đó chỉ có nghĩa khi đi kèm điều kiện, mà điều kiện thì gần như không ai ghi.

Cùng một loại tấm, lắp ở nhà phố trong hẻm và lắp ở nhà sát biển cho hai kết quả khác hẳn nhau. Cùng một căn nhà, mái thoát nước tốt và mái đọng nước ở máng cũng khác.

Con số duy nhất có giá trị pháp lý là cam kết bảo hành ghi trên giấy của nhà cung cấp, kèm phần loại trừ. Phần loại trừ mới là chỗ cần đọc kỹ, vì nó nói thẳng nhà sản xuất biết sản phẩm của họ hỏng vì lý do gì.

Bảo hành thường tách hai phần: bền màu theo hệ sơn, và ăn mòn thủng theo nền kim loại. Hai phần này có thời hạn khác nhau, đừng đọc gộp.

Đây là chỗ hay bị hiểu nhầm nhất. Nhôm không tạo gỉ sét đỏ như thép, nên nhìn bề ngoài lâu xuống cấp hơn. Nhưng nhôm vẫn ăn mòn, chỉ là kiểu khác.

• Ăn mòn điện hóa. Khi nhôm tiếp xúc trực tiếp với một kim loại khác trong điều kiện ẩm, phản ứng xảy ra ở chỗ tiếp xúc. Đây là lý do phụ kiện nên đồng bộ, và vì sao vít sắt bắn lên mái nhôm là một lựa chọn tồi.

• Ăn mòn điểm. Trong môi trường nhiều muối hoặc hơi hóa chất, ăn mòn có thể tập trung thành các điểm nhỏ ăn sâu, thay vì mòn đều bề mặt.

• Mép cắt. Chỗ cắt là chỗ lớp sơn không phủ tới. Cắt bằng máy mài tóe lửa còn làm cháy sơn quanh mép, và đó thường là nơi xuống cấp trước tiên.

Nói cách khác, độ bền của mái phụ thuộc vào chỗ yếu nhất chứ không phải vào chất lượng tấm. Tấm tốt lắp cẩu thả xuống cấp nhanh hơn tấm thường lắp chuẩn.

• Môi trường. Ven biển, gần khu công nghiệp có hơi hóa chất, hoặc gần chỗ xả khói là ba môi trường khắc nghiệt nhất. Ở những nơi này, mác hợp kim và hệ sơn phải chọn kỹ hơn hẳn.

• Hệ sơn và độ dày màng sơn. PVDF bền màu tốt hơn PE dưới nắng gắt. Nhưng cùng gọi là PVDF mà màng mỏng hơn thì tuổi thọ khác — hỏi độ dày màng, đừng chỉ hỏi tên hệ sơn.

• Thoát nước. Nước đọng lâu ngày ở chỗ mái võng hoặc ở máng tắc là nguyên nhân hỏng sớm phổ biến hơn cả mưa to. Nước chảy đi hết thì mái sống lâu.

• Chất lượng thi công. Vít siết đúng lực, chồng mí đủ, mép cắt xử lý sạch, vụn kim loại quét hết. Bốn thứ này không tốn tiền vật tư nhưng tốn sự cẩn thận.

• Bảo trì. Mái không ai leo lên nhìn trong mười năm thì hỏng âm thầm. Kiểm tra định kỳ rẻ hơn sửa nhiều lần.

Trong năm thứ trên, chỉ có hai thứ đầu là quyết định lúc mua hàng. Ba thứ còn lại quyết định sau khi hàng về, và đó là phần bạn kiểm soát được nhiều hơn.

Không có lịch chung cho mọi công trình, nhưng khung này áp dụng được cho phần lớn mái dân dụng.

• Sau mỗi mùa mưa. Dọn lá và rác ở máng xối và chỗ giao mái. Đây là việc đơn giản nhất mà bỏ qua nhiều nhất.

• Mỗi năm một lần. Nhìn qua các mối vít xem có cái nào lỏng, vòng đệm nào nứt. Kiểm chỗ xuyên mái xem keo có nứt không.

• Công trình ven biển. Rửa mái bằng nước sạch theo mùa để giảm tích muối. Muối đọng lâu ngày là thứ đẩy nhanh ăn mòn nhiều nhất ở vùng biển.

• Sau bão hoặc mưa lớn bất thường. Kiểm ngay, đừng đợi tới lịch. Gió mạnh làm lỏng vít và bung diềm.

Khi phát hiện một vít lỏng, thay vì siết chặt lại, nên xem vòng đệm còn dùng được không. Siết lại một vòng đệm đã chai chỉ làm nó bẹp thêm.

• Vết ố loang trên trần. Có thể là dột, cũng có thể là đọng sương do thiếu thông gió. Hai nguyên nhân này xử lý khác nhau hoàn toàn, nên đừng vội bơm keo.

• Phấn trắng trên bề mặt sơn. Lớp sơn bắt đầu phấn hóa dưới tia UV. Chưa phải hỏng, nhưng là dấu hiệu lớp bảo vệ đang mỏng dần.

• Vệt sẫm chảy dài từ chân vít. Thường là dấu hiệu có phản ứng ở mối nối kim loại hoặc vòng đệm đã hỏng.

• Tiếng lách cách khi trời nắng gắt hoặc lúc chiều mát. Kim loại giãn nở, nếu bị kẹp quá chặt sẽ phát ra tiếng. Lâu ngày làm biến dạng chỗ bắt vít.

Ba dấu hiệu đầu nhìn từ dưới hoặc từ ban công là thấy. Không cần leo lên mái để phát hiện sớm.

Mái nhôm có bền hơn tôn thép mạ không?

Ở cùng điều kiện lắp đặt và cùng môi trường, nhôm thường ít gặp gỉ sét đỏ hơn, nhất là ở vùng ven biển. Nhưng nhôm vẫn ăn mòn theo cơ chế khác, và một mái nhôm lắp ẩu vẫn hỏng trước một mái tôn lắp chuẩn.

Tấm dày hơn thì bền hơn?

Dày hơn thì cứng hơn, ít móp và ít võng giữa nhịp. Nhưng khả năng chống ăn mòn phụ thuộc mác hợp kim và hệ sơn nhiều hơn là độ dày.

Sơn lại mái nhôm được không?

Được, nhưng phải xử lý bề mặt đúng và dùng loại sơn phù hợp với nền nhôm. Sơn phủ lại không phục hồi được lớp sơn gốc, nên coi đây là biện pháp kéo dài chứ không phải làm mới.

Bảo hành có bao gồm vùng ven biển không?

Nhiều nhà cung cấp loại trừ hoặc rút ngắn thời hạn cho công trình gần biển và khu có hơi hóa chất. Hỏi rõ trước khi đặt hàng, và yêu cầu ghi vào văn bản.